kobieta z dzieckiem w klinice

20 października 2026

Zwolnienie lekarskie na opiekę nad dzieckiem

– kto i kiedy może skorzystać?

autorka artykułu

Mariola Kołacz-Koss

Menedżer ds. Wsparcia Sprzedaży w Biurze Ubezpieczeń Grupowych

Wsparcie w czasie choroby malucha

Kiedy przysługuje zwolnienie lekarskie na chore dziecko?

Zwolnienie lekarskie na dziecko przysługuje Ci wtedy, gdy musisz osobiście zająć się chorym dzieckiem, które nie ukończyło 14 lat (lub do 18 r.ż. w przypadku dziecka z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności). W tym czasie przysługuje Ci zasiłek opiekuńczy, wypłacany od pierwszego dnia ubezpieczenia chorobowego.

Ubezpieczenie chorobowe jest obowiązkowe dla osób zatrudnionych na umowie o pracę. Osoby, które prowadzą własną działalność gospodarczą mogą przystąpić do niego dobrowolnie.

Jeśli musisz zaopiekować się chorym dzieckiem i z tego powodu nie możesz pracować, możesz skorzystać ze zwolnienia od pracy oraz ubiegać się o zasiłek opiekuńczy.

Przysługuje on osobom, które są objęte ubezpieczeniem chorobowym. Dla pracowników oznacza to usprawiedliwioną nieobecność w pracy z prawem do świadczenia. Osoby, które prowadzą działalność gospodarczą lub pracują na podstawie umowy cywilnoprawnej otrzymają zasiłek jako świadczenie z ubezpieczenia społecznego.

Samo zwolnienie lekarskie usprawiedliwia nieobecność w pracy, a prawo do wypłaty zasiłku wynika z odprowadzanych składek (wypłacanych przez pracodawcę lub bezpośrednio przez ZUS).

Ile dni opieki przysługuje na dziecko w ciągu roku?

W jednym roku kalendarzowym przysługuje Ci maksymalnie 60 dni zwolnienia z prawem do zasiłku opiekuńczego na chore dziecko do 14 lat. Limit ten obejmuje również opiekę nad zdrowym maluchem do 8 lat w określonych sytuacjach.

Pula dni zależy od wieku i stanu zdrowia podopiecznego. Pamiętaj, że limity te są wspólne dla obojga rodziców. Nie rosną wraz z liczbą posiadanych dzieci. Przekroczenie ustawowego limitu skutkuje brakiem prawa do świadczenia, co oznacza bezpłatną nieobecność w pracy.

Wiek dziecka   Maksymalny limit w roku kalendarzowym 
Chore dziecko do 14 lat  60 dni 
Zdrowe dziecko do 8 lat (sytuacje losowe)  60 dni 
Chore dziecko z niepełnosprawnością (14-18 lat)  30 dni 
Dziecko powyżej 14 lat lub inny chory członek rodziny  14 dni 

Zwolnienie lekarskie na zdrowe dziecko – w jakich sytuacjach?

Zwolnienie na zdrowe dziecko do 8 lat otrzymasz w sytuacjach losowych, na przykład przy nieprzewidzianym zamknięciu przedszkola lub szkoły. Przysługuje ono również, gdy zachoruje niania lub współmałżonek stale opiekujący się maluchem.

Zasiłek opiekuńczy przysługuje także w sytuacji, gdy Twój małżonek przebywa w szpitalu. Jeśli wychowujesz dziecko z niepełnosprawnością, które nie ukończyło 18 lat, możesz otrzymać zasiłek. gdy drugi rodzic lub opiekun, który na co dzień zajmuje się dzieckiem nie może się nim zaopiekować np. z powodu porodu, choroby lub pobytu w szpitalu.

Masz też prawo do dodatkowego wolnego na opiekę nad dzieckiem. W każdym roku kalendarzowym możesz skorzystać z 2 dni lub 16 godzin zwolnienia od pracy na opiekę nad dzieckiem do 14. roku życia, a przy tym zachowasz pełne wynagrodzenie [1].

Nie jest to jednak urlop opiekuńczy [2]. Taki urlop przysługuje w wymiarze 5 dni w roku i możesz z niego skorzystać, aby zapewnić opiekę lub wsparcie członka rodziny. W tym przypadku nie muszą wystąpić względy medyczne. Za urlop opiekuńczy nie przysługuje wynagrodzenie.

Kto może wziąć zwolnienie na dziecko?

Ze zwolnienia na opiekę nad chorym dzieckiem może skorzystać rodzic, którzy w tym czasie faktycznie sprawuje opiekę. Zasiłek opiekuńczy i związana z nim nieobecność w pracy przysługują jednocześnie tylko jednemu z rodziców.

Co do zasady świadczenie nie przysługuje, jeśli we wspólnym gospodarstwie domowym jest inna osoba, która może zaopiekować się dzieckiem. Wyjątkiem jest opieka nad chorym dzieckiem do ukończenia 2. roku życia. W takiej sytuacji obecność innego domownika nie ma znaczenia.

Z zasiłku możesz skorzystać także wtedy, gdy drugi rodzic lub opiekun nie może zająć się dzieckiem, bo sam przebywa na zwolnieniu lekarskim.

Choroba dziecka na urlopie – co z dniami wolnymi?

Zwolnienie opiekuńcze nie przerywa Twojego urlopu wypoczynkowego. Jeśli maluch zachoruje w trakcie Twojego wyjazdu, nie odzyskasz wykorzystanych dni wolnych.

Nie można jednocześnie korzystać z urlopu i pobierać świadczenia opiekuńczego za te same dni. Ta zasada obowiązuje przy każdym zwolnieniu na dziecko, także gdy obejmuje ono weekend. Przepisy nie przewidują automatycznego przerwania urlopu wypoczynkowego z powodu konieczności sprawowania opieki nad chorym dzieckiem. Ewentualna zmiana terminu wykorzystania części urlopu wymaga uzgodnienia z pracodawcą.

Ile wynosi zasiłek opiekuńczy na dziecko i kto go wypłaca?

Zasiłek opiekuńczy stanowi zawsze 80% podstawy wymiaru Twojego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia lub przychodu z ostatnich 12 miesięcy.

To, kto wypłaci Ci zasiłek zależy od liczby osób zgłoszonych do ubezpieczenia chorobowego przez Twojego pracodawcę. Jeśli jest ich do dwudziestu – świadczenie wypłaci ZUS, a powyżej tej liczby – pracodawca. Pieniądze otrzymasz w ciągu 30 dni od momentu złożenia wszystkich wymaganych dokumentów.

Pamiętaj, że w czasie pobierania zasiłku opiekuńczego nie możesz wykonywać pracy zarobkowej. Jeśli to zrobisz, stracisz prawo do świadczenia i konieczny będzie zwrot otrzymanych środków.

Jakie dokumenty złożyć i na co uważać przy L4 na dziecko?

Aby otrzymać zasiłek opiekuńczy, musisz mieć zwolnienie lekarskie oraz złożyć wniosek Z-15A. Możesz go złożyć w formie elektronicznej przez Platformę Usług Elektronicznych ZUS (PUE/eZUS) [3].

Zwolnienie wystawia lekarz, który sprawuje opiekę nad dzieckiem, np. pediatra lub lekarz rodzinny. Dokument trafia do systemu automatycznie.

Przed wypłatą świadczenia ZUS sprawdza, czy otrzymał wszystkie wymagane dokumenty – zwolnienie lekarskie i wniosek Z-15A.

Lekarz może wystawić zwolnienie do 3 dni wstecz, jeśli uzna, że maluch wymagał opieki już wcześniej. Możesz też anulować lub skrócić zwolnienie, ale to będzie wymagało ponownej konsultacji medycznej.

Prywatne ubezpieczenie medyczne – ochrona zdrowia Twojej rodziny

Znajomość przepisów daje spokój, ale to szybka diagnoza skraca czas choroby. Prywatne ubezpieczenie medyczne pozwala znacznie szybciej dostać się do specjalisty, co umożliwia sprawną diagnozę i szybszy powrót do zdrowia.

Wybór ubezpieczenia zdrowotnego ERGO Zdrowie ułatwia organizację wizyt lekarskich. Pakiet ubezpieczeń medycznych obejmuje świadczenia prywatnej opieki medycznej, dzięki czemu omijasz długie kolejki. Szybka reakcja na pierwsze objawy u dziecka minimalizuje stres i ogranicza Twoją nieobecność w pracy.

Gdy choroba dziecka to nie wszystko – kompleksowe zabezpieczenie dla rodziny

Zasiłek opiekuńczy to rozwiązanie krótkoterminowe. Długofalową ochronę ubezpieczeniową może zapewnić grupowe ubezpieczenie na życie dla pracowników i ich bliskich.

Taka umowa gwarantuje zabezpieczenie finansowe w kluczowych momentach, tych trudnych, jak na przykład pobyt dziecka w szpitalu, poważne zachorowanie czy trwały uszczerbek w wyniku wypadku, ale także w tych radosnych, jak urodzenie się dziecka. Warto sprawdzić, jakie świadczenia możesz otrzymać w ramach grupowego ubezpieczenia oferowanego przez pracodawcę ponieważ pracodawcy często traktują je jako benefity pracownicze.

Jeśli Twój pracodawca nie oferuje takiego rozwiązania, możesz przystąpić do ubezpieczenia grupowego na życie dla klienta indywidualnego i skorzystać z wszystkich zalet tego rozwiązania.

W sytuacjach nieszczęśliwego wypadku lub nagłego zachorowania przyda się również szeroki zakres świadczeń i usług assistance. Ubezpieczenie dodatkowe Medical Assistance zapewnia wsparcie w powrocie do zdrowia, m.in. organizację i pokrycie kosztów wizyty lekarza pierwszego kontaktu lub opiekę nad dziećmi.

FAQ – Najczęstsze pytania o zwolnienie na dziecko

Jeśli pracodawca zgłasza do ubezpieczenia chorobowego do 20 osób, zasiłek wypłaca ZUS. W przypadku firm zgłaszających powyżej 20 osób, świadczenie wypłaca pracodawca.

Może to być matka lub ojciec, ale w danym czasie zasiłek pobiera tylko jedno z nich. Rodzice nie mogą sprawować opieki jednocześnie, chyba że dziecko przebywa w szpitalu.

Przeczytaj również: Jakie świadczenia zyskujesz w ramach grupowego ubezpieczenia dla firm



Materiał marketingowy Sopockiego Towarzystwa UbezpieczeńERGO Hestia S.A. i Sopockiego Towarzystwa Ubezpieczeń na Życie ERGO Hestia S.A. Szczegółowe informacje, w tym ograniczenia i wyłączenia odpowiedzialności, znajdziesz w aktualnych OWU ERGO Zdrowie, Warunkach Grupowego Ubezpieczenia na Życie dla ubezpieczonych w Grupie Otwartej ERGO Razem i OWU ERGO Życie w Biznesie dostępnych pod adresem: www.ergohestia.pl

[1] https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/kodeks-pracy-16789274/art-188
[2] https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/kodeks-pracy-16789274/art-173-1
[3] https://www.zus.pl/-/jak-uzyskac-zasilek-opiekunczy-z-tytulu-opieki-nad-dzieckiem-chorym