Jak rozpoznać udar mózgu?

Pierwsza pomoc

W przypadku udaru mózgu każda sekunda jest na wagę złota, a czas poświęcony na wezwanie pomocy bezpośrednio przekłada się na szansę powrotu do sprawności. Przeczytaj nasz poradnik, aby dowiedzieć się, jak rozpoznać pierwsze objawy udaru mózgu, jak udzielić skutecznej pomocy przedmedycznej oraz w jaki sposób odpowiednie ubezpieczenie może wesprzeć proces długotrwałej rehabilitacji.

1. Czym jest udar mózgu i dlaczego liczy się każda minuta?
2. Jak rozpoznać udar? Prosty test F.A.S.T.
3. Udar niedokrwienny a krwotoczny – czym się różnią?
4. Kto jest w grupie ryzyka? Czynniki, na które mamy wpływ
5. Jak chronić się przed udarem? Rola profilaktyki
6. Zyskaj pomoc w powrocie do zdrowia

Udar mózgu to nagłe zaburzenie pracy mózgu spowodowane problemem z przepływem krwi w jego naczyniach. Taki stan jest bezpośrednim zagrożeniem życia lub zdrowia. Dochodzi do niego, gdy naczynie zostaje zablokowane albo pęka, przez co część mózgu zostaje odcięta od tlenu i składników odżywczych.

Udar może prowadzić do poważnych uszkodzeń mózgu lub obumarcia komórek nerwowych.

Pierwsza pomoc przy udarze jest bardzo ważna, bo w przypadku takich zdarzeń liczy się każda minuta. Im szybciej zostanie udzielona pomoc medyczna, tym mniejsze będzie ryzyko niedotlenienia i obumarcia komórek nerwowych. Takie czynniki mogą przekładać się na deficyty neurologiczne, niepełnosprawność, a nawet śmierć.

Nie musisz być lekarzem, by rozpoznać udar. Wystarczy zapamiętać rozwinięcie skrótu testu F.A.S.T. [1], który stosują ratownicy na całym świecie. Jeśli zauważysz choćby jeden z poniższych sygnałów, działaj natychmiast.

• F (Face) – twarz: poproś o szeroki uśmiech. Sprawdź: Czy kącik ust po jednej stronie opada? Czy twarz stała się niesymetryczna?
• A (Arms) – ramiona: poproś o wyciągnięcie obu rąk przed siebie wnętrzem dłoni do góry. Sprawdź: Czy jedna ręka opada lub jest wyraźnie słabsza? Czy osoba ma problem z utrzymaniem ich na tej samej wysokości?
• S (Speech) – mowa: poproś o powtórzenie prostego zdania, np. „Dzisiaj jest ładna pogoda”. Sprawdź: Czy mowa jest bełkotliwa, niewyraźna lub nielogiczna? Czy osoba rozumie, co do niej mówisz?
• T (Time) – czas: to najważniejszy moment. Działaj: Jeśli widzisz którykolwiek z tych objawów, natychmiast dzwoń pod numer 112. Zanotuj godzinę, o której pojawiły się pierwsze sygnały – ta informacja będzie kluczowa dla lekarzy w szpitalu.

Pamiętaj: nie czekaj, aż objawy same miną. W przypadku udaru każda sekunda to szansa na uratowanie sprawności i uniknięcie trwałego paraliżu.

Umiejętność szybkiej reakcji jest kluczowa w wielu nagłych sytuacjach – dowiedz się również, jak powinna wyglądać pierwsza pomoc w przypadku ugryzienia przez psa.

Choć objawy obu rodzajów udaru mogą być identyczne, ich przyczyny są skrajnie różne. Różnią się one sposobem, w jaki dochodzi do uszkodzenia tkanki mózgowej.

Tabela 1: Różnice między udarem niedokrwiennym a krwotocznym.

Najważniejsza zasada: typu udaru nie da się rozpoznać „na oko” – wymaga to wykonania tomografii komputerowej w warunkach szpitalnych. Ponieważ leczenie zależy od rodzaju udaru, pod żadnym pozorem nie podawaj choremu leków (np. aspiryny), dopóki nie zajmą się nim lekarze. Twoim jedynym zadaniem jest jak najszybsze wezwanie pomocy.

Choć udar kojarzy się głównie z seniorami, coraz częściej dotyka osoby między 40. a 65. rokiem życia [2]. Istnieją czynniki, na które nie mamy wpływu, takie jak wiek czy skłonności genetyczne, jednak w wielu przypadkach zagrożenie można realnie zmniejszyć.

Dodatkowe czynniki, które mogą zwiększać zagrożenie to [3]:

• cukrzyca,
• nadciśnienie tętnicze,
• migotanie przedsionków,
• zwężenie tętnic szyjnych,
• zaburzenia gospodarki lipidowej,
• ciąża,
• niska aktywność fizyczna.

Na początek warto zacząć od monitorowania swojego stanu zdrowia i kompleksowego leczenia chorób współistniejących. Wszelkie zaniedbania medyczne i zdrowotne mogą mieć związek z przyszłym udarem mózgu.

Oto najważniejsze obszary, w których nasze decyzje mają znaczenie:

• Zdrowie pod kontrolą: ryzyko udaru znacznie wzrasta przy nieleczonym nadciśnieniu tętniczym, cukrzycy, migotaniu przedsionków oraz wysokim poziomie cholesterolu. Regularne badania pozwalają wykryć te stany odpowiednio wcześnie.
• Styl życia: palenie papierosów, nadużywanie alkoholu oraz prowadzenie siedzącego trybu życia to prosta droga do uszkodzenia naczyń krwionośnych.
• Waga i dieta: otyłość brzuszna oraz dieta bogata w przetworzoną żywność obciążają układ krążenia.

Dobra wiadomość jest taka, że poprzez regularne badania profilaktyczne, zdrową dietę i codzienną aktywność fizyczną możemy skutecznie zarządzać tymi ryzykami i chronić swój mózg przed uszkodzeniem.

Powrót do sprawności po udarze mózgu wymaga czasu, rehabilitacji i opieki specjalistów. Wystąpienie udaru mózgu klasyfikuje się w ERGO Hestii jako poważne zachorowanie, a leczenie często obejmuje długotrwałą terapię i wsparcie medyczne. W takiej sytuacji pomocne może być indywidualne ubezpieczenie na życie i zdrowie, w ramach którego można zyskać wypłatę świadczenia nawet do 1 mln zł w razie wystąpienia poważnego zachorowania (np. udaru mózgu zdefiniowanego w OWU ERGO 4, który jest w zakresie ochrony w II i III wariancie ubezpieczenia). Co istotne, środki te można przeznaczyć na dowolny cel – np. wyrównanie strat w swoim majątku osobistym w związku z zachorowaniem i niemożliwością wykonywania pracy, jak również na inny cel zupełnie niezwiązany z leczeniem.

Umowa ubezpieczenia może dać również w najwyższym wariancie dostęp do usług assistance, takich jak usługi rehabilitacyjne, konsultacje lekarskie, opieka domowa, czy dowóz leków. To ułatwia zaplanowanie leczenia i codzienne funkcjonowanie w trakcie powrotu do zdrowia, szczególnie po poważnym udarze mózgu.

Materiał marketingowy Sopockiego Towarzystwa Ubezpieczeń na Życie ERGO Hestia S.A. Materiał nie stanowi porady lekarskiej.
Szczegółowe informacje o opisywanych produktach, w tym wyłączenia i ograniczenia odpowiedzialności znajdziesz w aktualnych OWU ERGO 4 dostępnych pod adresem www.ergohestia.pl/ubezpieczenie-zdrowia-zycia/ergo-4/powazne-zachorowanie/

[1] https://newsmed.pl/pacjent/12068392/udar-niedokrwienny-mozgu-objawy-rozpoznanie-i-pierwsza-pomoc.html
[2] https://www.nfz-lodz.pl/attachments/article/5712/%C5%9Aroda%20z%20profilaktyk%C4%85%20-%20Profilaktyka%20udaru%20m%C3%B3zgu.pdf
[3] https://www.testdna.pl/trombofilia-wrodzona-badanie/udar-mozgu/