Rumień po kleszczu – jak rozpoznać?

Czym może skutkować?

Ugryzienie kleszcza nie musi od razu oznaczać problemów zdrowotnych. Po kilku godzinach może pojawić się delikatne zaczerwienienie, które potem znika. Kłopoty zaczynają się, jeśli po ugryzieniu kleszcza dojdzie do zarażenia boreliozą, a na obszarze skóry wokół ugryzienia pojawi się tzw. rumień wędrujący. Co to takiego i jak rozpoznawać zmiany skórne po ugryzieniu przez kleszcza? Dowiedz się więcej aby zacząć działać, zanim będzie za późno.

1. Czym jest rumień wędrujący i dlaczego się pojawia?
2. Jak wygląda rumień po kleszczu? Charakterystyczne cechy
3. Rumień wędrujący a odczyn alergiczny – jak je odróżnić?
4. Co robić, gdy podejrzewasz rumień? Diagnostyka i leczenie
5. Nieleczony rumień – jakie mogą być skutki?
6. Wsparcie w diagnozie i leczeniu – rola ubezpieczenia zdrowotnego

Rumień wędrujący to charakterystyczna zmiana skórna o podłożu zakaźnym. Jest uznawany za wczesny objaw boreliozy, czyli choroby bakteryjnej przenoszonej przez kleszcze. Jego obecność oznacza, że doszło do zakażenia i że proces chorobowy już się rozpoczął.

Czy wiesz, że...? Borelioza z Lyme to wieloukładowa choroba zakaźna, która jest wywoływana przez bakterie Borrelia burgdorferi [1]. Jest przenoszona przez kleszcze, a rumień najczęściej występuje w czasie 7-10 dni od momentu ugryzienia.

Zmiana zwykle pojawia się w miejscu ukłucia kleszcza, ale z czasem się powiększa. Ma postać czerwonej plamy, często z jaśniejszym środkiem, która stopniowo „wędruje” po skórze. Najczęściej nie boli i nie swędzi, dlatego bywa bagatelizowana.

Rumień wędrujący powstaje, ponieważ:

• kleszcz podczas ukłucia przenosi bakterie do skóry,
• bakterie zaczynają namnażać się miejscowo w tkankach,
• układ odpornościowy reaguje stanem zapalnym,
• zakażenie wywołuje rozszerzanie się zmiany skórnej wraz z migracją bakterii.

Pamiętaj, że pojawienie się rumienia wędrującego jest wyraźnym sygnałem, że konieczna jest szybka konsultacja lekarska i rozpoczęcie leczenia.

Najczęściej ma postać czerwonej lub sinoczerwonej plamy w miejscu ukłucia.

Klasycznie rumień może mieć jaśniejszy środek i ciemniejszy obwód, co przypomina tarczę strzelniczą. Taki wygląd nie występuje jednak zawsze. U wielu osób zmiana jest jednolitą, równomiernie czerwoną plamą. Najważniejszą cechą jest to, że rumień z dnia na dzień zwiększa swój rozmiar i „wędruje” po skórze, co wiąże się z namnażaniem bakterii.

Przykład:

Po kilku dniach od ukłucia pojawia się mała czerwona plama wielkości monety. Po kolejnych dniach plama ma już kilka centymetrów średnicy i nadal się powiększa. Zmiana nie swędzi i nie boli, dlatego łatwo ją przeoczyć.

Tabela 1: Przyczyny i objawy po ugryzieniu przez kleszcza.

Źródło: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5916399/

Rumień wędrujący i odczyn alergiczny po ukłuciu kleszcza mogą wyglądać podobnie na pierwszy rzut oka. Różnią się jednak przebiegiem w czasie i zachowaniem zmiany na skórze. Kluczowe jest obserwowanie, co dzieje się ze zmianą w kolejnych dniach.

Najważniejsze różnice:

• odczyn alergiczny pojawia się szybko, zwykle w ciągu kilku godzin – rumień wędrujący rozwija się po kilku dniach,
• alergia pozostaje mała – rumień stopniowo się powiększa,
• odczyn alergiczny swędzi – rumień zwykle nie swędzi i nie boli,
• alergia blednie i znika – rumień „wędruje” i rozszerza się,
• alergia jest reakcją miejscową – rumień świadczy o zakażeniu bakteriami Borrelia burgdorferi.

Po ugryzieniu przez kleszcza pojawia się mała, swędząca plamka, która po dwóch dniach znika, a to typowy odczyn alergiczny. Jeśli natomiast plama z dnia na dzień robi się coraz większa i nie swędzi, należy pilnie skonsultować się z lekarzem, bo być może nie jest to zwykłe zaczerwienienie po kleszczu, ale ryzyko rozwijającej się boreliozy.

Jeśli zauważysz rumień po kleszczu, nie czekaj, aż sam zniknie. Lekarz najczęściej rozpoznaje rumień wędrujący na podstawie samego wyglądu skóry – to objaw na tyle charakterystyczny, że zwykle nie wymaga badań krwi. Dotyczy to sytuacji, gdy rumień ma cechę narastania z dnia na dzień.

Podstawą leczenia jest antybiotykoterapia dobrana przez lekarza, prowadzona przez określony czas. Takie leczenie ma na celu zahamowanie namnażania bakterii Borrelia burgdorferi i zapobieganie powikłaniom.

Nie należy leczyć się samodzielnie ani zakładać, że to tylko odczyn alergiczny po kleszczu. Jeśli masz wątpliwości, co robić po ugryzieniu przez kleszcza, możesz zgłosić się do lekarza, zwłaszcza gdy zaczerwienienie się powiększa, a nie blednie lub, co gorsza, jest drażliwe lub zaczyna swędzieć.

Zniknięcie rumienia bez leczenia nie musi oznaczać wyleczenia. Może to jedynie świadczyć o tym, że bakterie przestały być widoczne w skórze i rozprzestrzeniły się dalej w organizmie. Choroba może rozwijać się w sposób utajony, bez wyraźnych objawów, nawet jeśli bolący rumień po kleszczu zniknie samoistnie po kilku dniach od ugryzienia.

W dłuższej perspektywie nieleczona borelioza może prowadzić do różnych problemów zdrowotnych. U części osób mogą pojawić się nawracające bóle i obrzęki stawów, szczególnie kolan [2].

Możliwe są także objawy neurologiczne, takie jak drętwienia, mrowienia, bóle głowy czy trudności z koncentracją. W niektórych przypadkach obserwuje się również zaburzenia pracy serca, na przykład uczucie kołatania lub przejściowe zaburzenia przewodzenia.

W sytuacji, gdy pojawia się podejrzenie rumienia wędrującego, szybki kontakt z lekarzem ma duże znaczenie. Ubezpieczenie zdrowotne może być realnym wsparciem w sprawnym rozpoczęciu diagnostyki i leczenia. Daje ono możliwość szybszej konsultacji, bez długiego oczekiwania.

W ramach ubezpieczenia ERGO Zdrowie będziesz mieć dostęp do lekarza internisty lub specjalisty, takiego jak dermatolog. Może także obejmować badania diagnostyczne, które bywają potrzebne do potwierdzenia rozpoznania i kontroli przebiegu leczenia, gdy pojawi się odczyn alergiczny po kleszczu lub zajdzie podejrzenie zarażenia boreliozą.

Materiał nie jest poradą medyczną. Materiał marketingowy Sopockiego Towarzystwa Ubezpieczeń ERGO Hestia SA.
Szczegółowe informacje znajdziesz w aktualnym OWU ERGO Zdrowie dostępnym pod adresem:
https://www.ergohestia.pl/ubezpieczenia-zdrowotne/

[1]https://www.gov.pl/web/psse-wrzesnia/borelioza
[2]https://www.cdc.gov/lyme/signs-symptoms/index.html